Deprem Anında Ne Yapılmalı?

Depremi hissettiğinizde öncelikle sakin kalarak çök-kapan-tutun hareketini yapmalısınız. Deprem anında panik yaparak dışarı koşmamalısınız. 

Çök-Kapan-Tutun nedir?

Çök-kapan-tutun hareketi hayati organları koruyan ve vücudu küçülten bir duruş biçimidir. Çök, kapan ve tutun hareketi için dizlerinizin üzerine çökün, başınızı ve boynunuzu koruyarak kapanın, sağlam bir yere tutunup sarsıntı bitene kadar bekleyin. 

Deprem Anında Bina içindeyseniz Ne Yapmalısınız?

• Sarsıntı bitene kadar çök-kapan-tutun pozisyonunda kalın.
• Cam, pencere, dış duvar ve düşebilecek avize gibi eşyalardan uzak durun. Balkona çıkmayın, balkondan veya pencereden atlamayın, asansör kullanmayın.
• Devrilebilecek ve düşebilecek eşyalardan uzak durun.
• Kapı eşiği ve merdiven boşluğu güvenli değildir. Buralardan uzak durun.
• Elektrik düğmelerine dokunmayın. Sarsıntı bittikten sonra elektrik, gaz ve su vanalarını kapatın, soba ve ısıtıcıları söndürün.
• Acil durum ve yangın bildirimi dışında telefonunuzu kullanmayın. 

Deprem Anında Açık Alandaysanız Ne Yapmalısınız?

• Binalardan, duvarlardan, ağaçlardan, direklerden ve elektrik hatlarından uzaklaşarak güvenli bir yere gitmelisiniz.
• Güvenli bir yerde bulunsanız bile gelebilecek olası tehlikelerden korunmak için çömelerek bekleyin. 
• Deniz kıyısındaysanız sahilden hemen uzaklaşın. Heyelan veya kaya düşmesi riskinden korunmak için yamaçlardan uzaklaşın.

Deprem Anında Araç Kullanıyorsanız Ne Yapmalısınız?

• Deprem sırasında araç kullanıyorsanız ani fren yapmayın ve direksiyon hakimiyetinizi korumaya çalışın. Güvenli bir yer bulduğunuzda yolu kapatmadan sağa yanaşarak durun.

• Güvenli bir yere ulaştığınızda aracı durdurun, kontak anahtarını üzerinde bırakın, camları kapalı tutarak sarsıntının bitmesini bekleyin.

Enkaz Altında Kalırsanız Ne Yapmalısınız?

• Enkaz altında enerjinizi koruyun; uygun aralıklarla boru ve sert yüzeylere vurarak yerinizi belli etmeye çalışın. Bağırmayı son seçenek olarak tercih edin.

Sarsıntı Bittikten Sonra Ne Yapmalısınız?

• Önce kendi güvenliğinizden emin olun, ardından çevrenizde yardıma ihtiyacı olan biri var mı bakın.
• Artçı depremler meydana gelebilir. Tekrar sarsıntı hissettiğinizde bulunduğunuz ortama uygun şekilde korunmayı sürdürün.

• Ortamda gaz kokusu, kaçak veya yangın gibi bir tehlike yoksa ve güvenliyse gaz, elektrik ve su vanalarını, soba ve ısıtıcıları kapatın.

• Gaz kokusu veya başka bir tehlike varsa elektrik düğmelerine ve şalterlere dokunmayın. Binayı vakit kaybetmeden terk edin.
• Binadan çıkarken asansör kullanmayın. Merdivenleri acele etmeden, sakin şekilde inin. Hasar görmüş merdivenlerden uzak durun.

Unutmayın: Deprem değil, ihmal öldürür. Deprem çantanızı hazırlayın, evinizde devrilebilecek eşyaları sabitleyin ve ailenizle deprem anında ne yapacağınızı önceden konuşun.

Kaynak: AFAD (“Deprem Anında Yapılması Gerekenler” bilgilendirmeleri, afad.gov.tr) ve AKUT’un çök-kapan-tutun anlatımı.